Szukasz pomocy, wpisujesz coś w wyszukiwarkę i wysypuje Ci się trzydzieści wyników. Psycholog. Psychoterapeuta. Psychiatra. Psychotraumatolog. Coach. Do tego nurty, których skróty nic Ci nie mówią.
Zamykasz kartę i wracasz do tego za dwa tygodnie.
To zrozumiałe. Trudno wybrać, kiedy nie wiadomo, według czego wybierać — a akurat tutaj same nazwy pomagają mniej, niż powinny.
Trzy zawody w jednym zdaniu każdy
Psychiatra jest lekarzem. Skończył medycynę i specjalizację, może postawić diagnozę i przepisać leki. Do niego idzie się wtedy, gdy potrzebne jest leczenie farmakologiczne albo ocena, czy jest potrzebne.
Psycholog skończył pięcioletnie studia psychologiczne. Może prowadzić konsultacje, diagnozę psychologiczną, wsparcie — ale samo ukończenie psychologii nie czyni z nikogo psychoterapeutki.
Psychoterapeuta prowadzi psychoterapię: regularną, dłuższą pracę w określonym nurcie. Psychoterapii uczy się osobno, po studiach, przez cztery lata, i pracuje się pod superwizją — czyli regularnie omawiając swoją pracę z bardziej doświadczoną osobą.
To nie są stopnie tej samej drabiny. To trzy różne zawody, które czasem się spotykają przy jednej osobie i często ze sobą współpracują.
Jedna rzecz, o której warto wiedzieć
W Polsce nie każdy z tych tytułów jest chroniony prawem, i akurat ten, który brzmi najbardziej fachowo, chroniony nie jest. To znaczy, że sama nazwa na wizytówce nie mówi Ci, jakie ktoś ma wykształcenie.
Rozpisaliśmy to dokładnie, razem z tym, co dziś mówią przepisy i co jest w trakcie zmiany, w słowniku. Warto tam zajrzeć raz — wystarczy.
Praktyczny wniosek jest prosty: pytaj, nie zgaduj. Jakie szkolenie, na jakim etapie, u kogo superwizja. Osoba, która pracuje uczciwie, odpowie na to bez zawahania i bez urazy. My piszemy to przy każdej osobie w zespole, zanim ktokolwiek zapyta.
To i tak nie jest najważniejsze
Można sprawdzić wszystkie dyplomy i trafić na kogoś, z kim się nie da rozmawiać.
Badania nad skutecznością psychoterapii dość zgodnie pokazują, że ogromnie dużo zależy od relacji — od tego, czy czujesz, że ta osoba Cię rozumie i czy jesteście umówione co do tego, po co się spotykacie. Nurt i papiery są ważne. Są warunkiem wstępnym, a nie odpowiedzią.
Dlatego pierwsza rozmowa jest krótka i nie jest zobowiązaniem. Ma odpowiedzieć na pytanie, którego żaden certyfikat za Ciebie nie rozstrzygnie: czy chcę rozmawiać z tą osobą dalej?
Jeśli nadal nie wiesz
Napisz i opisz swoimi słowami, z czym przychodzisz. Nie musisz trafić w kategorię — dobranie odpowiedniej osoby to nasza robota, nie Twoja. A jeśli okaże się, że potrzebujesz kogoś, kogo u nas nie ma, powiemy to wprost, zamiast umawiać Cię na wszelki wypadek.